Toplumsal Teknoloji Radarı · 3 Ekim – 3 Kasım 2026

Seçimler ve dezenformasyon

Sahte aday videoları, yanıltıcı seçmen bilgisi ve devlet bağlantılı etki operasyonları.

Sektör bulguları

ABD ara seçimlerinin son haftalarında yapay zekâyla üretilmiş ya da değiştirilmiş aday videoları yayıldı. AP'nin 28 Ekim'de aktardığı bulgulara göre Rusya bağlantılı videolar Texas'ta James Talarico'yu ve Ohio'da Sherrod Brown'ı hedef aldı. Brown videosu, eski çalışanı Haya Akbik'in adını ve fotoğraflarını kullanarak onu söylemediği sözleri söylemiş gibi gösterdi. X ilk paylaşımları kaldırdı, ancak kopyalar dolaşımda kaldı. 21 Ekim'de Kongre istihbarat komitelerinin üyeleri, Rusya'nın Demokrat adayları hedefleyen bir kampanya yürüttüğüne dair brifing aldıklarını açıkladı. Mississippi'de ise Demokrat aday Scott Colom'un kampanyası, Senatör Cindy Hyde-Smith'i gazetecilerden kaçıyormuş gibi gösteren etiketsiz bir yapay zekâ videosu yayımladı ve Cumhuriyetçi Parti 22 Ekim'de soruşturma talep etti.

Sohbet botları da seçmen bilgisini bozdu. Innovating for the Public Good'un 63 kritik yarışta yedi büyük yapay zekâ sistemiyle yaptığı analizde, oy kullanma lojistiğine ilişkin yanıtların yüzde 13,9'u güncel olmayan ya da yanlış bilgi içeriyordu. Yanıtların yüzde 5,9'u seçmeni son tarihi kaçırmaya ya da yanlış günde sandığa gitmeye yöneltebilecek nitelikteydi. NPR'ın 2 Kasım'daki testinde Claude, ChatGPT, Grok ve Meta AI birkaç yönlendirmeden sonra kullanıcının siyasi tercihine göre aday listeleri sundu. Washington Post'un testinde ise sohbet botları var olmayan bir Missouri Senato yarışı ve oy pusulasında yer almayan adaylar uydurdu. Gerçek bir seçmenin bu yüzden oy kullanamadığı ise doğrulanmadı.

OpenAI 8 Ekim'de devletlerle bağlantılı iki etki operasyonunu açıkladı. Rusya kaynaklı "Dark Clark" ağı, ChatGPT ile Latin Amerika'ya yönelik sahte haberler, sahte sızıntı anlatıları ve ses ile video fikirleri üretti. Ağ, sahte bir araştırma kuruluşu kimliğiyle Peru, Ekvador, Bolivya ve Arjantin'de kamuoyunu etkilemeye çalıştı. İran bağlantılı "Bogus Bylines" ağı ise yedi sahte Batılı gazeteci kimliğiyle yaklaşık 100 yazıyı bir düzine çevrimiçi yayına yerleştirdi. OpenAI iki ağın hesaplarını kapattı.

Brezilya'da doğrulama kuruluşu Lupa'nın takip aracı, 16 Ağustos–22 Ekim arasında incelenen 1.486 seçim gönderisinin 1.423'ünün yapay zekâ üretimi ya da yapay zekâyla değiştirilmiş olduğunu saptadı. Bunların 716'sı deepfake'ti, yüzde 54'ünde yapay zekâ etiketi yoktu ve 548'i resmî aday hesaplarından paylaşılmıştı. Bazı videolarda sahte haber spikerleri sahte anket sonuçları okuyordu.

Bu sektördeki kayıtlar